Tutanxamonun Məzarının Tapılma Hekayəsi
BBC arxivlərindən əldə edilən məlumatlara görə, arxeoloq Hovard Karter 1924-cü il fevralın 12-də Misir fironu Tutanxamonun məzarını necə kəşf etdiyini bütün detalları ilə izah edir. 1936-cı ildəki radio yazısında Karter, komandası ilə birlikdə firon Tutanxamonla qarşılaşdıqları anı belə xatırlayır:
"İnsan ayağının sonuncu dəfə dəydiyi vaxtdan 33 əsr keçmişdi, amma hələ də canlı həyatın izləri var idi."
Karter, xəzinələrlə dolu məzarın tapılmasından 14 il sonra BBC-yə müsahibə verərkən, bu kəşfin onu dünya şöhrətli etdiyini və qədim Misirə marağı artırdığını qeyd edir. Fironun toxunulmamış məzarını tapmaq bir möcüzə idi.
Məzarda İlk Anlar
Karter, fironun min illərdir toxunulmayan daş tabutuna çatdıqda hiss etdiyi duyğuları belə ifadə edir:
"Yarı dolu məhlul qabı, qaralmış lampa, diqqətsiz dülgərin qoyduğu taxta parçaları..."
Komanda 1130 kiloqramlıq daş qapağı qaldıranda, məzara ilk işıq düşür. Karter o anı belə xatırlayır:
"Gözlərimiz önündə canlanan mənzərə o qədər möhtəşəm idi ki, heyrətdən söz tapa bilmədik. İçəridə gənc kralın qızıl heykəli dururdu."
Karterin Həyatı və Kəşfin Təsadüflüyü
Dünyanın ən böyük arxeoloji kəşflərindən birini etməsinə baxmayaraq, Karterin rəsmi təhsili yox idi. O, 15 yaşında məktəbi atmışdı. Aristokrat bir ailənin Misir kolleksiyasına maraq salan Karter, rəssamlıq qabiliyyəti sayəsində 17 yaşında Misirdə rəssam kimi işə başlamışdı.
Tutanxamonun məzarının tapılması böyük ölçüdə şans nəticəsi idi. Məzarın girişi əsrlər boyu gizli qaldığı üçün nə qəbir oğruları, nə də arxeoloqlar onu tapa bilməmişdi.
1922-ci ilin noyabrında Karter, bir şamla məzarın dəliyindən içəri baxanda gördüklərini belə ifadə etmişdi: "Hər yerdə qızılın parıltısı var idi."
Tutanxamonun Həyatı və Kəşfin Mirası
Misirin 18-ci sülaləsinin 11-ci fironu olan Tutanxamon, taxta çıxanda cəmi 8-9 yaşlarında idi. Təxminən 17 yaşında vəfat edən gənc kralın ölüm səbəbi hələ də sirr olaraq qalır.
Bu kəşf, 1920-ci illərin mədəniyyətinə böyük təsir göstərmişdir. Fironun mumiyası Krallar Vadisində, qızıl maskası isə Qahirədəki Böyük Misir Muzeyində nümayiş olunur.